Thuis opbaren bij warm weer: wat kan bij hoge temperaturen?

Thuis opbaren bij warm weer kan vaak wel, maar vraagt bij temperaturen boven de 30 graden extra aandacht.

Nu het KNMI code oranje voor extreme hitte afgeeft en het Nationaal Hitteplan geldt, draait het vooral om goede koeling, een geschikte kamer en duidelijke afspraken met de uitvaartverzorger. Zo kan het lichaam van uw dierbare in goede staat blijven tot aan de uitvaart en houdt u ruimte voor een rustig afscheid.

Ja, in principe mag dat. De wet verbiedt thuisopbaring bij hoge temperaturen niet. De Wet op de lijkbezorging bepaalt vooral wanneer begraven of cremeren mag plaatsvinden. De wet noemt geen aparte regels voor de opbaring. Dat kan bijvoorbeeld thuis, in een kerk, in een verenigingsgebouw of op een andere plek gedaan worden. Het is ook niet verplicht om daarbij een koeling te gebruiken, maar dat is vaak wel verstandig – ook bij een gewone omgevingstemperatuur.

Of thuis opbaren tijdens een hittegolf verstandig is, hangt vooral af van de ruimte. Een gekoelde kamer, liefst niet aan de zonzijde, helpt. Houd overdag ramen en gordijnen dicht en voorkom dat zon en warmte de opbaarruimte opwarmen. Lukt dat niet goed, dan kan een opbaring in een rouwcentrum of een tijdelijke overbrenging voor extra koeling beter passen.

Soms kan er voor thanatopraxie gekozen worden. Het lichaam ondergaat dan een lichte balseming waardoor er minder gekoeld hoeft te worden.

Na een overlijden begint het lichaam op natuurlijke wijze te veranderen. Tijdige koeling remt bacteriële groei en helpt verkleuring, zwelling, geur en andere veranderingen te beperken. Tijdige koeling is daarom essentieel voor het behoud van het lichaam en voor de hygiëne rond de overledene.

Bij warm weer moet de koeling harder werken. Een uitvaartverzorger kan een bedkoeling, koelplaat onder de kist of aanvullende ruimtekoeling plaatsen. Soms adviseert de uitvaartverzorger om de overledene eerst een nacht in een rouwcentrum te koelen en daarna weer naar huis te brengen. Dat kan extra vervoer en kosten met zich meebrengen.

Nee. De hitte verandert vooral dat er sneller gekoeld en vaker gecontroleerd moet worden. De uitvaartverzorger zal sneller starten met koelen, de koelapparatuur vaker controleren en de opbaarruimte kritischer beoordelen. Ook kan hij of zij adviseren om de kist eerder te sluiten, bezoek anders te plannen of voor thanatopraxie te kiezen. Thanatopraxie, een lichte balseming, kan in sommige situaties helpen om het lichaam langer toonbaar te houden.

U hoeft niet afstandelijker afscheid te nemen. Wel helpt het om praktisch met de warmte om te gaan. Laat de koeling aan staan – ook al is het geluid daarvan soms vervelend –, verplaats de overledene niet zonder overleg en houd de kamer zo koel mogelijk. Beperk extra warmtebronnen, zoals kaarsen of veel lampen, en laat deuren niet lang open staan.

Let ook op veranderingen. Ruikt u iets ongewoons, ziet u vocht, verkleuring of insecten, of twijfelt u aan de werking van de koeling? Neem dan direct contact op met de uitvaartverzorger. Wacht daar niet mee tot het volgende bezoekmoment. Bij warm weer kan een kleine verandering sneller belangrijk worden.

Soms wel. Een thuisopbaring kan nog steeds intiem en persoonlijk blijven, maar de omstandigheden kunnen vragen om andere keuzes. Denk aan bezoek in de koelere ochtend of avond, kleinere groepen tegelijk in de kamer of een korter bezoekmoment. Ook kan een open kist op een bepaald moment overgaan in een gesloten kist. Dat betekent niet dat het afscheid minder waardevol hoeft te zijn. Het helpt vooral om het lichaam van uw dierbare goed te beschermen.

Als de kamer te warm blijft, kan een rouwcentrum meer rust geven. Daar is de temperatuur beter te regelen en kan de uitvaartverzorger de verzorging en koeling gemakkelijker controleren. U kunt dan nog steeds in kleine kring afscheid nemen, maar zonder de zorg dat het lichaam onvoldoende koel blijft.

Warm weer kan dus praktische problemen geven. Denk aan minder beschikbare mobiele airco’s of koelapparatuur en extra kosten voor vervoer of mortuariumgebruik. Ook kan het voor sommige belangstellenden te warm zijn om persoonlijk afscheid te komen nemen. Voor hen kan een livestream van de uitvaartplechtigheid een oplossing zijn.