Cremeren op waterstof: wat betekent het voor u en voor het milieu?

Begin dit jaar berichtte NOS over een proef in Enschede met cremeren op waterstof. Dat roept begrijpelijke vragen op. Wat is daar zo anders aan? En wat is, als u milieu belangrijk vindt, de meest duurzame keuze? In dit artikel krijgt u een helder overzicht van de drie manieren van cremeren die er nu zijn: aardgas, elektrisch en waterstof (proef).

Crematoria gebruiken traditioneel aardgas om een oven op temperatuur te brengen en te houden. Dat is betrouwbaar en goed in te plannen. Maar aardgas zorgt ook voor CO₂-uitstoot uit de brandstof zelf.

Daarom zoeken crematoria – zoals de NOS berichtte – naar alternatieven. De proef met waterstof past in die bredere verduurzaming.

Bij een gasgestookte oven komt warmte vrij door verbranding van aardgas. Daarbij ontstaat CO₂ en waterdamp. Crematoria zijn hierop ontworpen. Het proces is flexibel: het opstarten en afschalen van het verbrandingsproces gaat relatief eenvoudig.

De milieubelasting van deze manier van cremeren zit vooral in de CO₂ van de brandstof. Daarnaast zijn er emissies uit het crematieproces zelf. Daarom gebruiken crematoria rookgasreiniging.

Bij elektrisch cremeren komt de warmte uit elektrische verwarming. Er is dan geen verbranding van gas in de oven. Dat betekent: geen directe CO₂ uit een brander op locatie. De klimaatimpact hangt wel af van hoe de stroom is opgewekt.

Elektrische ovens zijn vaak goed geïsoleerd. Dat kan energie schelen. Er zijn ook praktische verschillen. Een elektrische oven kan langer nodig hebben om op te warmen en af te koelen. Een crematie kan daardoor mogelijk iets langer duren. Voor de plechtigheid hoeft dat niets te veranderen. Het raakt vooral de interne planning van het crematorium.

In plaats van aardgas kan ook waterstof gebruikt worden bij een crematie. De verbrandingsproducten zijn dan vooral waterdamp. Bij de verbranding van waterstof is er geen CO₂-uitstoot uit de brandstof zelf. Bij het crematieproces blijven wel rookgassen afgegeven worden. Ook bij waterstof past het crematorium dus rookgasreiniging toe.

Of waterstof echt “groen” is, hangt af van de herkomst. Wordt waterstof gemaakt met duurzame stroom (groene waterstof)? Dan kan het klimaatvoordeel groot zijn. Wordt waterstof gemaakt uit fossiele bronnen, dan verschuift de uitstoot alleen.

Er is nog een belangrijk punt. Waterstofvlammen kunnen meer NOx vormen. De techniek van de oven moet dus worden aangepast om dat te voorkomen.  Daarom draait de proef niet alleen om de vraag: werkt het? Het gaat ook om veiligheid, betrouwbaarheid en voorkomen van emissies.

Als u puur naar efficiëntie kijkt, wint direct elektrisch verwarmen vaak. Stroom wordt dan direct omgezet in warmte. Bij verwarmen met behulp van waterstof wordt stroom eerst omgezet in waterstof, die vervolgens wordt omgezet in warmte. Daar zitten omzettingsverliezen in.

Toch kan crematie op waterstof interessant zijn. Bijvoorbeeld als een locatie onvoldoende netcapaciteit heeft. Of als men energie wil opslaan. In zulke situaties kan waterstof een brug vormen.

In de praktijk zult u weinig verschil merken tussen de drie opties. Het ritueel, de ontvangst en het afscheid blijven gelijk. Een crematorium kan de keuze wel benoemen als onderdeel van zijn duurzaamheidsbeleid.

Kosten zijn lastiger te vergelijken. Energie is maar een deel van de totale crematiekosten. Een aardgasalternatief kan duurder zijn in energie of investeringen. Dat betekent niet automatisch dat de prijs voor u stijgt.

Kiest u voor crematie en wilt u daarbij rekening houden met het milieu? Informeer dan hoe het crematorium de oven verwarmt (gas, elektrisch of waterstof (pilot)) en waar die energie vandaan komt. 

Uiteraard zijn er ook andere aspecten die u mee kunt nemen, als u rekening wilt houden met duurzaamheid bij het regelen van een uitvaart. Meer daarover leest u bij het thema Duurzame uitvaart.